مقالات

انواع آجر، انواع آجر بر اساس جنس
عمومی, مقالات

انواع آجر، انواع آجر بر اساس جنس

انواع آجر بر اساس جنس

انواع آجر بر اساس جنس

آجر لعابی

انواع آجر، لعاب کاری یکی از هنرهای اصیل در صنعت معماری کشور ما است. لعاب یک پوشش حفاظتی برای سطح آجر است که مقاومت آن را در برابر عواملی چون هوازدگی، فرسایش، عوامل شیمیایی و نفوذ آب افزایش می دهد. آجر لعاب کاری شده سطحی صاف و صیقلی دارد که علاوه بر مقاومت بالا، زیبایی بی نظیری به ساختمان می بخشد. تولید آجر لعابی همانند آجر معمولی است، تنها تفاوت آجر معمولی با لعابی، لعاب کاری بعد از خشک شدن آجر است. این آجرها به علت ظاهر زیبا و صیقلی خود در دیزاین داخلی ساختمان و زیباسازی نما مورد استفاده قرار می گیرند. این آجرها در ابعاد مختلف و در رنگ های متنوعی چون زرد، قهوه ای، لاجوردی، کرمی، فیروزه ای و … به بازار عرضه می شوند. یخ زدگی یکی از عواملی است که مصالح را در مناطق مختلف اقلیمی تحت تاثیر قرار می دهد، اما لعابکاری مقاومت مصالح را در برابر این عامل بالا می برد و سطح را نفوذناپذیر می کند. انتخاب مواد اولیه لعاب کاری بسیار حائز اهمیت میباشد زیرا اگر انتخاب به صورت نادرست انجام گیرد و ضریب انبساط و انقباض لعاب با آجر همخوانی نداشته باشد، آجر به سرعت ترک می خورد. قیمت آجر لعابی در مقایسه با آجر بدون لعاب بالاتر است.

آجر سفالی

آجرهای سفالی با توجه به موارد استفاده در قسمت های مختلف ساختمان استفاده میشوند. آجرهای سفالی سطحی یکنواخت و یکپارچه دارند و وزن آنها سبک است که این امر خود منجر به سبک سازی سازه و بالا رفتن سرعت اتمام کار می شود. این آجرها به میزان کم آب جذب می کنند، از این رو برای چسباندن آنها به ملات از نوع سوراخ دار آنها استفاده می شود. آجر سفالی را در انواع آجر قالبی، آجر دست ساز و آجر صنعتی دسته بندی میکنند. قیمت آجر سفالی قالبی به نسبت دو نوع دیگر ارزان تر است. آجرهای دست ساز توسط افراد و با قالب گیری گل رس انجام می شود. آجر صنعتی نیز از نظر رنگ همانند آجر دست ساز است اما ویژگی های ظاهری آن نشان تفاوت بین این دو است. در کل آجر سفالی از جمله قدیمی ترین نوع مصالح است که در کوره های آجرپزی و سفال پزی ساخته میشد. قیمت آجر سفالی به نسبت آجر لعابی ارزان تر است.

آجر نسوز

آجر نسوز از نظر ساختاری با سایر آجرها فرق دارد. مواد اولیه ساخت آجر نسوز شامل کانی ها و پوکه های معدنی نسوز است. ساختار مولکولی این نوع آجر منظم و مقاوم است و در دماهای بالا متلاشی نمی شود. آجر نسوز خاصیت فیزیکی و شیمیایی خود را در درجه حرارت های بالا حفظ می کند و تحمل گرمایی آن بالاست. در حال حاضر این آجر در انواع آجر سیلیسی، آجر آلومینیومی، آجر قلیایی و آجر نسوز ویژه تولید و به بازار عرضه می شود. آجرهای سیلیسی همانطور که از نامشان مشخص است از خاک سیلیسی که اصطلاحاً به آن کورتزیت می گویند، تهیه می شوند. این آجرها برای پوشش درونی کوره های فولادسازی، کک سازی و سرامیک سازی استفاده میشود. آجر آلومینیومی از موادی چون آلومین یا اکسید آلومینیوم ساخته می شود و ضریب تحمل حرارتی آن بالاست، از این رو برای ساخت کوره های ذوب آهن، فلز و تولید شیشه از آن استفاده می شود. آجر قلیایی نیز متشکل از سیلیسیم دی اکسید و اکسید منیزیم است و کاربرد این نوع آجرها برای پوشش داخلی کوره های فولادسازی، کوره های ذوب شیشه و … است. در نهایت آجر نسوز ویژه که در صنعت کاربرد دارد با استفاده از فلزات واسطه تولید و در انواع آجر اکسید کروم، آجر زیرکونیوم و آجر اکسید کروم کوروندوم به بازار عرضه می شود. آجرهای نسوز از تنوع رنگ بالایی برخوردار هستند اما یکی از رایج ترین رنگ های آن قرمز و قهوه ای است. از مزایای این آجرها مقاومت بسیار بالا در برابر فرسایش، حرارت و سرما است و به علت عدم محدودیت رنگ و اندازه زیبایی بی نظیری به نمای ساختمان می بخشند. آجرهای نسوز نوعی عایق حرارتی برای جلوگیری از هدرفت انرژی هستند و قابلیت جذب آنها به ملات بالاست، از این رو از ساختمان سقوط نخواهند کرد. قیمت آجر نسوز به نسبت بالاست اما زیبایی و تنوع آن بی نظیر است.

آجر ماسه آهکی

ماده اصلی در ساخت آجر ماسه آهکی سیلیکات کلسیم است. این نوع آجر تحت فشار و بخار تولید می شود و نباید از آن در مکان هایی که مواد اسیدی یا بازی قرار گرفته، استقاده شود. اصولاً از آجر ماسه آهکی در کرسی چینی و پی سازی استفاده می شود زیرا پس از آنکه خشک شد، انقباض پیدا نموده و نسبت به سایر آجرها آب بیشتری جذب می کند.

آجر ماشینی

آجرهای ماشینی دارای ۸ الی ۱۰ سوراخ هستند و فاصله بین سوراخ ها در هر بعد آجر از ۳۰ درصد طول همان بعد کمتر نیست. این سوراخ ها به این دلیل در آجر قرار می گیرند که ملات در آنها نفوذ کند و دیوار ساخته شده با این آجرها مستحکم تر و مقاوم تر شود. آجرهای ماشینی از قدرت مکندگی بالایی برخوردار نیستند و به راحتی به ملات نمی چسبند، از این رو نمی توان از آنها برای ساخت طاق های ضربی استفاده نمود. این نوع آجرها ترد و شکننده بوده و قابلیت تیشه داری ندارند.

آجر فشاری

آجر فشاری به صورت دست ساز ساخته می شود و اغلب در مرحله زیرکاری و سفت کاری ساختمان قابل استفاده است. این آجر بعد از قالب گیری وارد کوره محلی شده و در اکثر امور ساخت و ساز همانند طاق ضربی، تیغه چینی، گره چینی و … کاربرد دارد. از این رو این آجرها را فشاری می نامند که بعد از خشت زنی با دست، کارگران با فشار دست خود گوشه های قالب را با گل مخصوص پر می کنند.

عمومی, مقالات

آجر نسوز،مزایای آجر نسوز

آجر نسوز، مزایای آجر نسوز

آجر نسوز، مزایای آجر نسوز

نکات مهم در خرید آجر نسوز

هنگام خرید آجر نسوز باید به یکسری نکات توجه نمود از جمله:

  • آجر باید از مقاومت لازم در برابر جذب رطوبت، یخ زدگی و حرارت بالا برخوردار باشد.
  • هیچ گونه لب پریدگی در آجر مشاهده نشود.
  • میزان جذب آب توسط آجر نسوز باید کمتر از ۲ درصد باشد.
  • در تحدب و تقعر این نوع آجر هیچ پیچیدگی به چشم نخورد.
  • میزان نمک های محلول در آجر نسوز باید زیر ۱ درصد باشد.
  • تنوع رنگ آجر نسوز

آجر نسوز یکی از آجرهایی است که در انواع رنگ های مختلف تولید می شود. این تنوع رنگ بالا امکان استفاده از این آجر را نه تنها در نماکاری ساختمان میدهد بلکه امکان پوشش دیواره های کوره را نیز فراهم می کند بلکه می توان از آن در دکوراسیون داخلی نیز به بهترین شکل استفاده نمود.

رنگ های قهوه ای و قرمز یکی از رایج ترین رنگ هایی هستند که برای این آجر انتخاب می شوند اما در کل آجر نسوز در چهار کد رنگ به بازار عرضه می شود از جمله قرمز، قهوه ای، مشکی و زرد شاموتی که هر کدام از این کدها دارای طیف های بیشماری هستند. در تولید آجر نسوز از مواد کاملاً طبیعی استفاده می شود، از این رو رنگ این آجر طبیعی بوده و به خوبی با سایر مصالح همخوانی پیدا می کند.

مزایای آجر نسوز

  • آجرنسوز در طیف رنگی گسترده تولید می شود و اگر در نمای بیرونی ساختمان کار شود زیبایی
  • بی نظیری به نما می دهد.
  • این آجرها در برابر سرما و گرما مقاوم هستند و طول عمر بسیار طولانی دارند.
  • اجر نسوز نوعی عایق به حساب می آید و از اتلاف انرژی در ساختمان جلوگیری میکند.
  • وزن این اجرها بسیار سبک است و نیازی به سازه نگه دارنده مجزا ندارند.
  • اجرهای نسوز با استفاده از ملات به راحتی به سطوح میچسبند و امکان جدا شدن و سقوط آنها وجود ندارد.
  • به دلیل داشتن استانداردهای تثبیت رنگ حتی با گذشت چند سال از زمان نصب آنها هیچ تغییر رنگی بر روی سطح مشاهده نمیشود.
  • این اجرها ضد شوره اند و جلبک نیز بر روی سطح آنها ایجاد نمیشود.
  • هیچ محدودیتی در سایز این نوع آجر وجود ندارد.
  • آجر نسوز در برابر انقباض، انبساط، ضربه، خراشیدگی و فرسایش از مقاومت لازم برخوردار است.
  • جذب آب توسط این آجرها ناچیز است.
  • در چیدمان آجر نسوز می توان از الگوهای متفاوتی استفاده نمود و زیبایی سطح را دوچندان کرد.
  • آجر نسوز دوستدار محیط زیست است و به آن هیچ آسیبی نمی رساند.
  • رنگ این آجرها ثابت می باشد و تابش مستقیم اشعه خورشید کیفیت رنگ آن ها را از بین نمی برد.
  • مقاومت آجر نسوز در دماهای بالا و آتش سوزی بسیار بالاست.
  • نصب این آجرها نیاز به استفاده از ابزار و تجهیزات خاص ندارد.
  • جنس آجر نسوز و تنوع بالای رنگ آن باعث شده به خوبی با معماری ایرانی همخوانی پیدا کند.
عمومی, مقالات

نما با آجر

نما با آجر

نما با آجر

آجر و سنگ کاری در نما:

سنگ کار در نما سازی ساختمان دقت زیادی در نوع سنگ در سنگ کاری و نوع آجر در آجر نما دارد. بطور کلی آجر را از نظرهای مختلف می توان از لحاظ رنگ و ابعاد و یا جنس و غیره طبقه بندی نمود.

طبقه بندی آجر از لحاظ جنس

در صنعت ساختمان سازی ایران (سنگ کاری و آجر نما) آجر بطور کلی به دو دسته آجر فشاری و آجر ماشینی تقسیم می شود:

آجر فشاری :

ابعاد این نوع آجر ۵ x 20 x20 و یا ۵/۵ x11x 22 سانتیمتر است. از این نوع آجر می توان برای کلیه کارهای ساختمانی مانند گری چینی – طاق ضربی – دیوارهای حمال – تیغه چینی و غیره استفاده کرد.

آجرهای ماشینی :

آجر ماشینی که با اسم آجر سوراخ دار نیز معروف است و روی سطح بزرگتر آن ۸ یا ۱۰ سوراخ به قطره ۵/۱ تا ۲ سانتیمتر موجود است و در بازار مصالح ایران به آجر ۸ یا ۱۰ سوراخه ماشینی نیز شناخته شده است. جنس این آجر نسبت به آجرهای فشاری بسیار ترد شکننده و خاصیت مکندگی آن نسبت به این آجر فشاری کمتر است . این مدل جهت آجر چینی نما استفاده می شود. ابعاد آن ۵/۵x 11x 22 سانتیمتر می باشد . ابعاد این نوع آجر نسبتاً گونیا است ، سطوح صافتر و با پستی و بلندی کمتری نسبت به آجر فشاری دارد. وزن آجر ماشینی نسبت به آجر فشاری کمتر است ولی بعد از اجراء با مصالح سیمانی هم وزن آجر فشاری می باشد.
به موجب استاندارد شماره ۷۶ موسسه استاندارد و تحقیقتت صنعتی ایران آجر سوراخدار به آجری گفته می شود که در سطح بزرگتر آن سوراخهایی وجود داشته باشد و این سوراخها نباید تمام ضخامت آجر را طی نمایید. به موجب همین استاندارد سطح مقطع مجموع سوراخها آن نباید بیشتر از ۲۵ درصد سطح بزرگتر آجر باشد. فاصله سوراخها لبه آجر و همچنین فاصله سوراخها از همدیگر در هر بعد آجر نباید کمتر از ۳۰ درصد طول همان بعد باشد.

سنگ کاری نماسازی با آجر گری

با استفاده از آجرهای فشاری در نما همانطور که چیده می شود و هیچگونه در ابعاد آنها بوسیله تراش و تیشه حاصل نشده باشد در نمای دیوارها از آنها استفاده می شود و نکته ی حائز اهمیت نیز اینجاست که دیوارها باید کاملاً قائم و شاقولی اجرا شوند و میزان انحراف در وضعیت قائم باید از دستورالعمل آیین نامه نشریه شماره ۵۵ پیروی نماید. آجرها از نظر ابعاد که در دیوارسازی گری بکار می رود ۵×۱۰ x20 و یا ۵/۵x11x22 می باشد. به طوری که هر بعد آن دو برابر بعد دیگر است و این بدان علت است که در موقع چیدن دیوار آجرها را کله راسته می چینند و بدین طریق به راحتی می توان بندها را از همدیگر برگردانند طوری بچینند که بندهای آجر مقابل یکدیگر نباشد.

انواع آجر از لحاظ رنگ در خدمات سنگ کاری و آجر نما

در نماسازی با آجر رنگ آجر نیز موضوع مهمی است آجرهایی که برای نما چینی بکار می روند به رنگهای زرد کم رنگ که به آن آجر سفید نیز می گویند و زرد پررنگ که به آنها آجر بهی هم می گویند و همچنین آجر قرمز رنگ روشن و یا قرمز رنگ سیر در بازار موجود است.

انواع کوره های آجر پزی

در حدود سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۰ نیز یک نوع آجر ابلق به رنگهای قرمز و زرد بنام آجر بهمنی در بازار ایران رواچ یافت که بااستفاده از کوره آجرپزی به همین نام تهیه می گردد. ضخامت آجرهایی که در نما، کار می شوند ممکن است ۳ تا ۴ یا ۵ سانتیمتر باشد ولی دو بعد دیگر این آجرها هم مانند سایر آجرهای فشاری یا ماشینی ۱۰×۲۰ می باشد. علت رنگی شدن این نوع آجرها یکی مربوط به طریقه چیدن آجر در کوره و نحوه آتش دادن به آن و کنترل سطوحی که با آتش در تماس مستقیم می باشد است و دیگر مربوط به اکسید فلزاتی است که در مواد اولیه آجر موجود می باشد(نما با آجر). مانند اکسیدهای مختلف آهن و غیره. بنابر دلایل فوق برای تهیه مصالح اولیه و خشت زنی و خشت خشک کنی آجرهای رنگی که در نما مصرف می شود دقت بیشتری بعمل می آوردند.

بجز اندازه های فوق آجر در قدیم اندازه های دیگر نیز برای آجر وجود داشت. مانند آجرهایی به ابعاد ۵x20x 20 و یا ۴x20x20 که بنام آجر ختایی و یا ۵x 20x 20 بنام آجر نظامی و یا آجر قزاقی معروف بود و بیشتر این نوع آجرها برای فرش کف حیاط و کف ایوان و غیره بکار می رفت.

مقالات

طبقه بندی آجرها

آجرها را می توان بر اساس ویژگی های مختلف آنها طبقه بندی کرد مثلا می توان آنها را بر اساس ترکیب شیمیایی طبقه بندی کرد یا بر اساس کاربرد،روش ساخت وحتی گروهی از آنها را می توان بر اساس رنگ شان طبقه بندی کرد.

روش نوین امروزی، وسایل فنی زیاد و امکانات فراوانی را به دست معماران داده است که با وجود مدرن بودن، وسیله ای برای شکفتن روح حساس و زیباشناس آنها است. البته تنها آجر وسیله شناخت این زیبایی روحی نیست و عناصر بسیاری نیز این عمل را به خوبی انجام می دهند ولی فرق بین آنها در این است که آجر قابلیت ایفای هر منظوری را دارد و باوجود گذشت قرون متمادی هنوز مدرن است. یک ساختمان آجری جزئی از طبیعت است و همآوایی آن را نه تنها به هم نمی زند بلکه رنگ و فرم بدیعی نیز به آن می بخشد و با این وجود هیچ گاه کهنه نبوده و نیست و همراه با زمان پیش می رود. به هر حال یک ساختمان آجری همانند یک فرش دستباف، ترکیب بدیعی از سلیقه های بی انتهای معماران هنرمند است.

آجر رسی

آجر رسی از قدیمی ترین مصالح ساختمانی که به وسیله بشر تولید شده است، می باشد. سنگ باوجود فراوانی و استقامت به راحتی در دسترس قرار نمی‌گیرد، این مصالح طبیعی فرم دلخواه را به آسانی به خود نمی‌گیرد و با صرف هزینه بسیار قطعات آن یکسان می گردند و در این حالت نیز دورریز زیادی از خود به جا می گذارد. در حالی که گل حاصل از خاک رس که منشا تهیه آجر است به راحتی شکل دلخواه را به خود می گیرد و محصولی همگن به دست می‌دهد.از این رو می توان با قالب زدن گل و حرارت دادن آن مصالحی سخت، دارای مشخصات فیزیکی، مکانیکی و شیمیایی یکسان، متناسب با کاربرد، منطبق با فیزیک بدن انسان، با فرآیند تولید ساده، سریع و حمل ونقل آسان تولید کرد. به تازگی علاوه بر آجر پایه رسی، آجر پایه شیل نیز در تولید آجر مورد استفاده قرار گرفته است، ولی به دلیل وزن مخصوص آجر تولیدی از خاک شیل و هزینه تمام شده بیشتر به نسبت آجر پایه رسی هنوز جایگاه مناسبی در تولیدات آجر ماشینی به دست نیاورده است اما این نوع آجر بخاطر رنگ قرمز خود در تولید آجر نما پلاکی با استقبال خوبی روبرو شده است.

انواع آجر غیر رسی و اشکال آن

آجر جوش آجر خاص در صنعت سفال پزی است که در کشورهای صنعتی دارای اهمیت ویزه ای است از این آجر برای نماسازی ساختمان ها فرش کف پیاده روها پوشش بدنه و کف آبروها و مجراهای فاضلاب و تونل ها و ساختن دودکش ها فرش کف کارخانه ها انبارهای کشاورزی و سالن های دامداری پرورش طیور استخر های صنعتی و جز اینها استفاده می شود.

انواع خاص آجر تولیدی در کشور های اروپایی

آجر هایی در کشورهای صنعتی اروپاتولید می شوند که هنوز تولید آن در ایران مرسوم نشده است از آن جمله بلوک های تو خالی آتش بند برای نصب دور ستون ها به منظور جلوگیری از نفوذ آتش قطعات ویزه به شکل منحنی های کوز و کاس قطعات درپوش روی دیوار قطعاتی که از اجزا هستند مانند کلوک سرقد گوشه و جزاینها که هنوز در ایران تولید نمی شوند.

آجرهای نسوز

از آجرهای نسوز بدلیل مقاومت حرارتی بالا ، در پوشش درونی کوره‌های صنعتی استفاده می‌شود. آجرهای نسوز انواع مختلفی دارد. باتوجه به نوع ماده استفاده شده در ترکیبات آنها ، گستره‌های مختلفی را تحمل می‌کنند. تا دهه ۱۹۶۰ از کربن و خاک نسوز برای پوشش کوره‌ها استفاده می‌شد، اما امروزه با ساخت انواع آجرهای نسوز از آنها در پوشش داخلی کوره استفاده می‌شود.درزیر برخی از انواع مختلف آجر دیر گداز توضیح داده شده است

آجرهای سیلیسی

قسمت عمده این آجرها را خاک‌های سیلیسی که به کوارتزیت معروف است تشکیل می‌دهد. کوارتزیت شامل ۹۵% SiO2 و به مقدار جزئی Al2O3 ، Fe2O3 ، TiO2 ، K2O و Na2O می‌باشد. از این آجرها در گذشته برای پوشش جدار درونی کوره‌های فولادسازی استفاده می‌شد.ولی بدلیل رسانایی گرمایی زیاد در نفوذناپذیری در مقابل گازها ، امروزه بیشتر برای پوشش جدار درونی کوره‌های تولید خمیر شیشه در کارخانه‌های شیشه سازی ، کوره‌های کک سازی گازسوز و کوره‌های سرامیک سازی استفاده می‌شود.

آجرهای آلومینیومی

این آجرها ، دارای درصد بالایی از آلومین ( Al2O3) می‌باشند. آنها را از مخلوط کائولن ، بوکسیت و کروندوم که بیش ار ۷۰% آلومین دارد، تهیه می‌کنند دمای پخت این آجرها در حدود ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ درجه سانتی‌گراد می‌باشد. آجرهای نسوز آلومینیومی برای پوشش جداره درونی کوره‌های ذوب فولاد مصرف می‌شوند.
در مقابل مواد قلیایی مقاومند، بنابراین از آنها برای پوشش جداره درونی کوره‌های سیمان سازی و شیشه‌سازی هم استفاده می‌شود.

آجرهای نسوز قلیایی

این آجرها شامل اکسید منیزیم (MgO) و SiO2 به فرمول ۲MgO SiO2 می‌باشند. برای تهیه اکسید منیزیم ، کربنات منیزیم طبیعی (ماگنزیت یا دولومیت را در دمای بین ۵۵۰ درجه سانتی‌گراد تا ۱۸۰۰درجه سانتی‌گراد حرارت می‌دهند. اضافه کردن مقداری Cr2O3 ( اکسید کروم III ) یا Fe2O3 ( اکسید آهن III ) به مخلوط MgO و SiO2 باعث افزایش مقاومت گرمایی آجرهای نسوز قلیایی می‌شود.
از این آجرها برای پوشش جدار درونی کوره‌های باز در فولادسازی ، کوره‌های دوار در کارخانه‌های سیمان سازی و در قسمتهای بالای کوره‌های ذوب شیشه و صنایع فلزات غیرآهنی ، استفاده می‌شود.

آجرهای نسوز ویژه

این آجرها نوع خاصی از آجرهای نسوز هستند و در صنعت برای منظورهای ویژه‌ای کاربرد دارند. این آجرها از ترکیبات فلزات واسطه می‌شوند. متداولترین آجرهای این گروه عبارتند از:

  1. آجر زیرکونیوم

این آجر از سولفات زیرکونیوم طبیعی با افزودن مقدار کمی آلومین به کوارتز تهیه می‌شود. بیشترین کاربرد آن در ساختن کوره ذوب آلومینیوم ، کوره مخزن شیشه مذاب و کوره‌های دارای دمای بالا می‌باشد. همچنین از ذوب سولفات زیرکونیوم با آهک ناخالصی آن به همراه سیلیکات کلسیم جدا می‌شود و می‌توان ) ZrO2 اکسید زیرکونیوم) خالص بدست آورد. با افزودن مقدار ۵ درصد وزنی از MgO یا CaO ، بلورهای مکعبی آن تشکیل می‌شود.ZrO2 مقاومت گرمایی بالایی دارد، بهمین دلیل از آن در ساختن بوته‌های ذوب فلز در صنایع ذوب فولاد و در راکتورهای اتمی به عنوان بازتاب دهتده نوترون استفاده می‌شود.

  1. آجر اکسید کروم  کوروندوم

این آجرها دارای ۵ تا ۱۰ درصد اکسید کروم I , II و ۹۰ تا ۹۵ اکسید آلومینیوم (Al2O3) هستند و در مقابل مواد قلیایی مقاوم هستند. از این نوع آجر برای ساختن بخش درونی کوره بلند ذوب آهن استفاده می‌شود.

  1. آجرهای اکسید کروم

دارای ۹۵ درصد Cr2O3 می‌باشد. برای تهیه آن از Cr2O3 سنتزی استفاده می‌شود. این نوع آجر در ساختن کوره ذوب خمیر شیشه مخزن در صنعت شیشه‌سازی مصرف دارند.

بر اساس روش ساخت آجرها به صورت زیر طبقه بندی می شوند

۱– آجرهای فشاری

 دلیل نامگذاری این نوع آجر اینست که در ابتدای تولید این نوع آجر، خشت آن با دست زده می‌شد و با فشار دستی کارگران خشت زن گوشه‌های قالب به وسیله گل مخصوص پر می‌گردید. ابعاد این نوع آجر ۵×۱۰×۲۰ و یا ۵/۵×۱۱×۲۲ سانتیمتر است.این نوع آجر برای کلیه کارهای ساختمانی مانند گره‌چینی، طاق ضربی، دیوارهای حمال و تیغه چینی مناسب است.

۲– آجرهای ماشینی

آجر ماشینی یا آجر سوراخ‌دار که بر روی سطح بزرگتر آن ۸ یا ۱۰ سوراخ به قطر ۱/۵ تا ۲ سانتیمتر وجود دارد و در بازار ایران به آجرهای هشت یا ده سوراخه ماشینی معروف است.
در استاندارد شماره ۷ موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران این سوراخ‌ها باید تمام ضخامت آجر را طی نموده و سطح مقطع مجموع سوراخ‌ها نباید بیشتر از ۲۵ درصد سطح بزرگ‌تر آجر باشد و فاصله سوراخ‌ها از لبه آجر و همچنین فاصله سوراخ‌ها از یکدیگر در هر بعد آجر نباید کمتر از ۳۰ درصد طول همان بعد باشد.
علت وجود این سوراخ‌ها اینست که در هنگام دیوارچینی ملات به طور عمودی نیز در آجر نفوذ کرده و باعث استحکام بیشتر دیوار شود.در ساخت دیوارهای حمال به دلیل اینکه می‌توان به وسیله سوراخ‌های موجود در سطح آجر آنرا با میلگرد، مسلح کرد از این نوع آجر استفاده می‌شود. دیوار آجری مسلح برای مقابله با نیروی زلزله ساخته می‌شود.ابعاد این نوع آجر ۵/۵×۱۱×۲۲ سانتیمتر می‌باشد. اضلاع این نوع آجر گونیاتر بوده و دارای سطوح صافتری نسبت به آجرهای فشاری می‌باشند.

طبقه بندی از لحاظ رنگ

در صورت استفاده از آجر در نماچینی رنگ آجر اهمیت پیدا می‌کند. برای استفاده در نماچینی آجرهایی به رنگ‌های زرد کمرنگ که به آن آجر سفید می‌گویند و زرد پررنگ که به آن آجر بهی می‌گویند و همچنین آجرهایی به رنگ قرمز روشن یا قرمز سیر در بازار وجود دارند.در حدود سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۰ یک نوع آجر ابلق به رنگ‌های قرمز و زرد بنام آجر بهمنی به بازار عرضه می‌شد که بوسیله کوره آجرپزی به همین نام تهیه می‌گردید.ضخامت آجرهای مورد استفاده در نما ممکن است ۳ تا ۴ یا ۵ سانتیمتر باشد ولی دو بعد دیگر این آجرها مانند آجرهای فشاری یا ماشینی ۱۰×۲۰ می‌باشد.علت رنگی بودن این آجرها مربوط به طریقه چیدن آجر در کوره و نحوه آتش دادن به آن و کنترل سطوحی که با آتش در تماس مستقیم می‌باشد است و یا مربوط به اکسید فلزاتی است که در مواد اولیه آجر موجود می‌باشد. مانند اکسیدهای مختلف آهن.
برای تهیه مصالح اولیه و همچنین مراحل خشت‌زنی و خشت‌خشک‌کنی آجرهای رنگی دقت و هزینه بیشتری به عمل می‌آید.

بر طبق استاندارد شماره ۷ ایران آجرهای مصرفی در نما باید دارای مشخصات زیر باشند:

۱- معایب ظاهری :

آجرنما باید عاری از معایب ظاهری مانند ترک خوردگی، شوره زدگی، آلوئک و نظایر آن باشد.

۲- لبه های آجر :

خط فصل مشترک سطوح آجرها باید مستقیم و زوایای تلا قی آنها قائمه و سطوح شان صاف باشد.

۳- در آجرهای سوراخ دار :

سوراخ ها باید عمود بر سطح بزرگ آجر و به طور یکنواخت در سطح آن توزیع شده باشند و جمع مساحت آنها باید بین ۲۵ تا ۴۰ درصد سطح آجرها باشد. بعد سوراخ های مربع و قطر سوراخ های دایره ای باید حداکثر به ۲۶ میلیمتر محدود شود و در ضخامت دیواره بین سوراخ و لبه آجر بیش از ۱۵ میلیمتر و فاصله بین دو سوراخ بیش از ۱۰ میلیمتر باشد.

۴- مقاومت در برابر یخبندان :

آجرهای مصرفی در نما باید در برابر یخبندان پایدار باشند و در آزمایش یخ زدگی دچار خرابی ظاهر مانند ورقه ورقه شدن، ترک خوردن و خوردگی نشوند.

قطعات نازک آجری (آجر دوغایی) مورد مصرف در نماسازی به ابعاد ۲۰* (۴۰ یا ۳۰) * ۲۰۰ میلیمتر با قطعات موزائیکی نازک آجری نما به ضخامت ۲۰ یا ۳۰ میلیمتر با نقش چند آجر بندکشی شده (آجر موزاییکی) ساخته می شوند حداقل باید دارای مشخصات آجرهای ماشینی با مقاومت متوسط مندرج در استاندارد شماره ۷ ایران باشند.

۵- ترک در سطح آجر

وجود یک ترک عمیق در سطح متوسط آجر حداکثر تا عمق ۴۰ میلیمتر در آجر پشت کار بلا اشکال است ولی به طور کلی درصد آجرهای ترک دار نباید بیشتر از ۲۵ باشد.

۶- پیچیدگی ، انحنا و فرورفتگی

پیچیدگی در امتداد سطح بزرگ آجر حداکثر ۴ میلیمتر و در امتداد سطح متوسط آجر تا ۵ میلیمتر مجاز است. آجر نباید انحنا و فرورفتگی بیش از ۵ میلیمتر داشته باشد و این مقدار در صورتی قابل قبول است که میزان آن از ۲۰ درصد کل آجرها افزایش پیدا نکند.

۷- سایر موارد :

آجر باید کاملا ً پخته و یکنواخت و سخت باشد و در برخورد با آجر دیگر صدای زنگ دار ایجاد کند. به علت عدم چسبندگی آجرهای کهنه به ملا ت حتی المقدور از آنها استفاده نمی شود و تنها در صورت انجام پیش بینی های لازم به صورت ساییدن یا برس سیمی استفاده از آن مجاز خواهد بود.آجرهای ساختمانی مقاومت خوبی در برابر آتش دارند به طوری که یک دیوار ۲۲ سانتی متری از آجر در حدود شش ساعت در برابر آتش سوزی مقاومت از خود نشان می دهد.

انواع آجرها از نظر نوع مصرف

  1. آجر معمولی

آجرهائی هستند که برای کارهای عمومی ساختمان مناسب هستند و به روش دستی یا ماشینی تولید می شوند.

  1. آجرنما

بطریق خاصی ساخته می شود تا هنگام مصرف بدون نیاز به اندودکاری یا روکش های دیگر خود، دارای ظاهر مناسبی باشد، این نوع آجر هم می تواند به روش دستی (قزاقی) یا ماشینی تولید شود.

  1. آجر سفال

این نو آجر بیشتر با دو اندازه استاندارد سفال تیغه 10 و سفال تیغه 15 ساخته می شود و بیشتر برای دیوار کشی در دیوارهای غیر باربر کاربرد دارد از مشخصات بارز این نوع اجر می توان سرعت در دیوار کشی وبه چگالی ظاهری کم در مقابل آجر های دیگر اشاره کرد که این دو عامل باعث کاهش هزینه تمام شده بنا و سبک شدن کلی بنا می شود.

  1. آجر مهندسی مرغوب

این آجر دارای جسمی متراکم، پرقدرت و نیمه شیشه ای است و عمدتاً در سازه های با قدرت تحمل بار زیاد بکار برده می شود. این آجر منحصراً به روش ماشینی تولید می شود.

انواع آجرها از نظر کیفیت

  1. آجر با کیفیت مناسب برای مصارف داخلی -توکار

این آجر برای مصارف معمولی در داخل ساختمان بکار می رود.

  1. آجر با کیفیت معمولی

این نوع آجرها دارای دوامی کمتر از آجرهای با کیفیت ویژه ولیکن معمولاً در نماهای خارجی ساختمان دوام کافی را خواهد داشت.

  1. آجر با کیفیت ویژه

این نوع آجر در شرایط سخت و ویژه کاربرد دارد نظیر مناطقی که از آب اشباع شده یا یخ زدگی ممکن است رخ دهد نظیر : دیوارهای حائل، کانال های فاضلاب، فرش پیاده روها و غیرهدرجه حرارت لازم برای پخت آجر بستگی به نوع خاک و تعداد عناصر معدنی موجود در خاک دارد. درجه حرارت مناسب بین ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ درجه می باشد.

انواع آجرها از نظر شکل

  • آجر توپر

که در آن حجم سوراخ ها از ۲۵ درصد حجم آجر (یا در حالت آجرهای پرسی، حجم فرورفتگی از ۲۰ درصد آجر) تجاوز نمی کند. در این نوع آجر سوراخ ها کاملاً یا تقریباً از میان آجر عبور می کنند

  • آجر سوراخ دار

که در آن حجم سوراخ هائیکه از میان آجر می گذرد از ۲۵% حجم آجر بیشتر باشد.

  • آجر توخالی

که در آن حجم سوراخ هائیکه از میان آجر عبور می کنند از ۲۵% حجم آن بیشتر است و هیچگونه محدودیتی در ابعاد سوراخ ها وجود ندارد.

  • آجر متخلخل

که در آن حجم منافذ (سوراخ های بسته شده در یک انتها) بیش از ۲۰% حجم آجر باشد. نکته مورد توجه این است که آجرهای متخلخل معمولاً با روش های پرسی تولید می شوند و آجرهای سوراخ دار و توخالی با استفاده از روش دکسترودر (برون رونده) ساخته می شوند.آجر با شکل مخصوص :که دارای شکل هندسی بغیر از مکعب مستطیل معمولی هستند

مقالات

انواع کوره های آجر پزی

۱.کوره های آجرپزی با آجرثابت و آتش ثابت

در این کوره آجرها به صورت دایره ای چیده می شوند و یک برج آجری را تشکیل می دهند.آتش داخل کوره سبب پخته شدن آجرها می شود.

۲.کوره های آجرپزی با آجر ثابت و آتش رونده:

در این روش آجرها در طول کوره ریخته می شوند آتش داخل آن حرکت می کند،که حرکت کردن آتش داخل کوره سبب پخته شدن آجرها می شود.

۳. کوره های با آتش ثابت و آجر رونده:

این کوره ها بیشتر حالت مکانیزه ای می باشند.در این نوع کوره ها یک تونل آتش داریم که در وسط آن آتش با حجم زیادی به وسیله گاز ایجاد می شود.نحوه کار این نوع کوره ورودی و خروجی می باشد که از یک طرف آجر نپخته وارد می شوند و از طرف دیگر آجر پخته شده خارج می شوند.